همه چیز درباره اختلالات روانی

همه چیز درباره اختلالات روانی

اختلالات روانی واژه‌ای که امروزه بسیار شنیده ایم و گاه به عنوان یک انگ برای تحقیر دیگران توسط افراد ناآگاه استفاده می شود. تاریخچه هر علم شرح کامل افکار نگرش ها و باورهای انسان ها طی هزاران سال است بررسی هر رویدادی در سیر تاریخی خود می‌تواند در فهم آن علم سودمند باشد نظریه های اولیه درباره اختلالات روانی این بود شیطان در درون فرد مبتلا جایگزین شده و موجب اختلال روانی گردیده است برخی دیگر از نظریه های اولیه به با ورهای جادویی و ماوراء طبیعی مانند شیطان ارواح خبیثه و دیو اشاره دارند، در گذشته برای درمان اختلالات روان از شکنجه شلاق زدن سوزاندن قسمتی از بدن، سوراخ کردن جمجمه و یا توسل به سحر و جادو استفاده می‌شد نوشته های قدیم به دست آمده از یونان، مصر، چینی ها و عبری ها این موضوع را بیان می کند که در گذشته افراد اعتقاد داشتند که دیو جایگزین انسان شده است. بنابراین به فرد مبتلا نگاهی همراه با ترس و توهین داشتند .

اولین قدم های علمی در تشخیص اختلالات روان

بقراط پزشک بزرگ یونان که پدر پزشکی جدید نامیده می شود مداخله خدایان و دیو ها در ایجاد اختلالات روانی را رد کرد از نظر آن علت بیماریهای روانی اختلال در اعضای مختلف بدن به خصوص مغز بود بقراط مغز را مهمترین عضو بدن است و تعیین کننده آگاهی توصیف می کند. قدیمی ترین تقسیم بندی اختلالات روان توسط بقراط انجام گرفت.

که به سه طبقه کلی

  • مانیا
  • مالیخولیا
  • زوال

عقل طبقه بندی می شوند. افلاطون نیز درخصوص در خصوص اختلالات روان بسیار فعالیت داشت افلاطون می گوید رفتار هر فرد نتیجه ای از تعارض بین استدلال و هیجان است افلاطون و نیروی تفکر و ذهن تاکید بسیار داشت. ارسطو نیز باورهای جدیدی را در طبقه بندی اختلالات روان ایجاد کرد که به مزاج های چهارگانه اعتقاد داشت. در مورد حالت هایی از قبیل ترس خشم حسادت تنفر شجاعت و محبت و ارتباط آنها با مزاج فرد مطالب ارزنده ای از خود به یادگار گذاشت.

پیشگامان تشخیص اختلالات به روش علمی

آگوستین پیشگام مکتب تحلیل روانی فیلسوفی بود که در خصوص احساسات و کشمکش‌های روانی در انسان مطالب زیادی نوشت او بر عکس فروید به معصوم بودن کودکان اعتقاد نداشت و نقش تکانه های پرخاشگری در کودکان و نیاز به کنترل محیطی را مورد بحث قرار داد آگوستین چراغهای روشنی را بر سر مسیر درون نگری و کشف زندگی هیجانی درونی روشن نموده است. با پیدایش سرمایه‌داری تحول های اجتماعی و فکری بزرگی رخ داد جایگزین افکار خرافی و غیر واقعی گذشتگان شد .

بازشدن زنجیر از دست و پای بیماران روان

اولین نهضت انسانگرایانه درباره بیماریهای روانی با کار فیلیپ پینل در فرانسه آغاز شد رئیس بیمارستان روانی در فرانسه بود دستور داد تا زنجیر از دست و پای بیماران روان بردارند و درصد از شکنجه و آزار آنها بردارند و با آنان مانند یک انسان رفتار کند. بعد از او دوره درمانگری اخلاقی بسیار مورد توجه در بیمارستان‌های روان واقع شد در اوایل قرن نوزدهم به سبب افزایش علم بشر در خصوص تشریح عصب شناسی پزشکی و فیزیولوژی منجر شد کتاب اختلالات روان به شکل یک بیماری قابل درمان توجه شود اولین گام های منظم در جهت فهم عوامل روانشناسی اختلالات روانی توسط زیگموند فروید برداشته شد و پس از آن پزشکان روانشناسان و دانشمندان زیادی تلاش کردند تا با ایجاد نظریه های علمی اختلالات روان را بشناسند و برای درمان آن اقدام کنند.

تعریف اختلال روانی

اختلال روانی سندرومی است که باعث مختل شدن شناخت هیجان یا رفتار می‌شود و منجر به رنج نابسامانی و معلولیت می‌گردد و رفتار نابهنجار با اختلال روانی متفاوت است. اختلال روان تداوم دارد و عملکرد فرد را مختل می نماید هیچ چیز گذرایی در اختلال روانی تلقی نمی گردد به عنوان نمونه اگر فردی یک شب خوابش نبرد ما نمی‌گوییم مبتلا به اختلال بی خوابی شده و اگر این مشکل در به خواب رفتن یا بیدار شدن های مکرر هفته حداقل سه بار و در صورت مداوم مدت سه ماه ادامه یابد گفته می‌شود که فرد اختلال بی خوابی دارد.

مقاله پیشنهادی: آسیب های سپردن کودک به دیگران

آیا کودک شما اختلال دارد؟

اگر کودکی بالای ۵ سال یکبار جای خواب خود یا لباسش را خیس کند گفته نمی شود که بی اختیاری ادرار دارد، ولی اگر کودکی بالای ۵ سال حداقل هفته‌ای دو بار جای خود را خیس نمایند و این ماجرا بیش از سه ماه ادامه یابد این کودک بی اختیاری ادرار دارد ملاک های نابهنجاری رفتار یا اختلال روانی باید ملاک هایی باشد که در اکثر اختلالات و در اکثر افراد ثابت و صادق باشد.

چطور تشخیص دهیم که یک رفتار اختلال روان است؟

1- انحراف از هنجار های آماری

2- انحراف از هنجارهای اجتماعی و فرهنگی

3- پیش بینی ناپذیری

4- خطرناک بودن رفتار برای خود یا دیگران

5- رنج

6- نابسامانی و معلولیت

در سال های اخیر انحراف رفتار از آمار و یا انحراف رفتار از معیارهای فرهنگی و اجتماعی از تشخیص اختلالات روان حذف شده است بنابراین در آخرین نسخهDSM تنها به ایجاد رنج و نابسامانی یا معلولیت اشاره می شود. بنابراین اگر فردی مجموعه ای از علائم را داشته باشد می توان گفت که این فرد دارای یک سندرم می باشد حال اگر این سندرم منجر به رنج و نابسامانی و معلولیت گردد می توان آن را به عنوان یک اختلال روان تلقی کرد. تقسیم بندی های اختلالات شامل دسته های کلی :

  • اختلالات اضطرابی
  • اختلالات سایکوتیک
  • اختلالات دوران کودکی
  • اختلالات عصبی رشدی
  • اختلالات شخصیت
  • اختلالات طیف وسواس
  • اختلالات خلقی
  • اختلالات خواب
  • اختلالات عصبی شناختی
  • اختلالات مصرف مواد

که هر کدام از آنها بیشتر است ده ها زیرمجموعه مختلف دارند که به روانشناس برای تشخیص و ایجاد برنامه درمانی کمک می کند.

چطور یک روانشناس اختلال مرا تشخیص می دهد؟

برخی از روانشناسان و روانپزشکان ترجیح می‌دهند از فرمول‌بندی به جای رویکرد تشخیصی یا همان دیاگونستیک استفاده نمایند. تشخیص گذاری بر روی ویژگیهای روانی یک فرد می‌تواند احساس ناکارآمدی را در فرد بالا ببرد و همچنین منجر به بروز پدیده ای به اسم استیگما که همان لکه ننگ یا انگ می باشد. هنوز در اکثر جوامع اختلال روانی یک فحش تلقی می‌شود و برچسب زنی افراد به شدت پر رنگ است. این امر به تنهایی باعث می‌شود تا افراد برای تشخیص و درمان اقدام نکنند.

ابزارهای تشخیص اختلالات روان چیست؟

ابزارهای مورد استفاده برای ارزیابی و سنجش روانی عبارتند از:

1-. مصاحبه بالینی

2- آزمونهای روانی

3- آزمون های نورولوژیک یا نوروسایکولوژیک

4- روش های تصویربرداری یا ثبت الکتریکی امواج مغزی

5- مشاهده

در کلینیک مستانه از چه روشی برای تشخیص اختلالات استفاده می شود؟

1- علاوه بر جلسه تریاژ اولیه که در فضای ایمن و آرام اطلاعات اولیه و تاریخچه از فرد گرفته می شود.ابزارهای دیگری نیز برای ارزیابی داریم.

2- آزمونهای شخصیت بالینی که دارای اعتبار و روایی بالا می باشد و ما نیز کلینیک مستانه از آن استفاده می کنیم ۱۰یکی از شایع ترین ابزارهای ما تستی ست که پارامتر بالینی را ارزیابی قرار می‌کند.

  • هیپوکندریا خودبیمه بیمار انگاری
  • افسردگی
  • ضد اجتماعی بودن یا سایکوپاتی
  • هویت مردانه یا زنانه
  • هیستریا
  • پارانویا
  • ضعف روانی یا اضطراب
  • هیپومانیا
  • اسکیزوفرنیا

3- یکی دیگر از روش هایی که در تشخیص اختلالات در کلینیک مستانه از آن استفاده می نماییم، ثبت امواج مغزی و ارزیابی از روی نقشه مغزی افراد است که با استفاده از آن می توانیم برخی اختلالات نظیر: اضطراب، افسردگی ،بیش فعالی، اختلال در توجه و تمرکز مشکلات خواب را مورد سنجش قرار دهیم.

4- هم چینین برخی از آزمون های هوش برای گروه سنی کودکان و بزرگسال که می تواند علاوه بر ضریب هوشی ، شاخص‌های توجه و اختلالات یادگیری نیز اشاره کند در کلینیک مستانه انجام می شود.

5- استفاده از برنامه تشخیصی IVA2، که بیش فعالی را به طور دقیق و نوع توجه و نوع بیش فعالی فرد را مشخص می کند. در کلینیک مستانه همکاران ما سعی دارند با وجود دانش بالا در تشخیص و استفاده از ابزارهای مدرن با پدیده استیگما یا برچسب زنی به مراجعه کنندگان مقابله کنند و فضایی آرام و قابل اعتماد برای شما دوستان ایجاد کنند.

نویسنده: دکتر سارا پیام شاد-دکترای تخصصی علوم اعصاب- مغز وشناخت