کمال گرایی چیست؟ چطور باید از آن خلاص شویم؟

  • خانه
  • وبلاگ
  • کمال گرایی چیست؟ چطور باید از آن خلاص شویم؟
کمال گرایی چیست؟ چطور باید از آن خلاص شویم؟

هر کسی در زندگی‌ خود دوست دارد شکوفا شود و به کمال دست یابد، این نوع کمال با تعریف کمال‌گرایی که یک خصلت است فرق دارد. از آنجا که بروز خصیصه کمال‌گرایی در افراد مختلف متفاوت است، به سادگی نمی‌توان تعریفی برایش پیدا کرد. اما تعریفی که افراد زیادی با آن اتفاق نظر دارند، این است که کمال‌گرایی به معنای زندگی کردن در کامل‌ترین حالت، بی‌عیب و نقص بودن، تعیین معیارهای سطح بالا و تمایل به ارزیابی انتقادی نسبت به رفتار خود و دیگران است.

معیارهای این افراد همیشه سطح بالا است و در موقعیت‌های مختلف از خود و دیگران توقع بهترین‌ها را دارند و تحت هیچ شرایطی حاضر نیستند از موضع خود دست بکشند و باید تحت هر شرایطی اهداف و خواسته‌هایشان را به دست آورند. این افراد تمام دشواری‌ها را به جان می‌خرند تا همه چیز کامل و عالی باشد، اما معمولا رضایت کامل ندارند و همیشه درگیر تنش و اضطراب هستند. نوع برخوردی که با دیگران دارند باعث می‌شود همیشه بازخوردشان پایین‌تر از سطح توقعشان شود.

افراد کمال‌گرا هیچ گاه راضی نخواهند بود و به سرعت دنبال دست یافتن به چیزی بالاتر و کامل‌تر هستند.  این افراد هر طور شده غیر ممکن‌ها را ممکن می‌کنند تا هیچ چیز کم و کاستی نداشته باشد.

در صورتی که شما هم با این مشکل دست و پنجه نرم می کنید، حتما این مقاله را تا انتها مطالعه کنید و بدانید که همواره داشتن یک مشاور روانشناسی خوب می تواند سرعت حل این مشکلات را برای شما بیشتر کند.

معایب کمال گرایی

سخت گیری و انتقادگری افراطی ویژگی بازر آنها است

فردی که شخصیت کمال گرایانه‌ای دارد، دائما خود را سرزنش و قضاوت می‌کند. از هر کار خودش ایراد می‌گیرد. بیش از حد نسبت به خود و دیگران سخت‌گیر است. شخصیت کمال‌گرا در قید و بند بایدها است. ذهن او پر از قوانین لازم‌الاجرا و دست و پا گیر است و هر کاری باید دقیقاً به روش خاصی که مدنظر او است، انجام شود، در غیر این ‌صورت مورد قبول او قرار نمی‌گیرد.

همیشه نیازمند تایید دیگران هستند

احساس رضایت و خوشی را تا حد زیادی از تشویق دیگران به دست می‌آورد . تلاشش را می‌کند تا جلوی دیگران بدرخشد و بهترین باشد تا از این روش توجه دیگران را به سمت خودش جلب کند.

موفق شدن یا نشدن، ارزیابی ارزشمندی خود را بر این اساس قرار می‌دهند

افراد کمال‌گرا قبول ندارند که شکست بخشی از زندگی است و قرار نیست همیشه پیروز و موفق باشیم. این افراد زمانی که شکست می‌خورند اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهند و خود را فرد بی‌ارزشی قلمداد می‌کنند. آن‌ها دوست دارند همیشه در جایگاه اول باشند و نمی‌توانند خود را در جایگاه پایین‌تر ببینند.

همیشه اعتقاد دارند که باید بی‌عیب و نقص باشند

اینکه آدمی از خود سطح انتظار بالایی داشته باشد ویژگی خوبی است اما وقتی هیچ‌گونه عیب و نقصی را نپذیرد شکل بیمارگونه به خود می‌گیرد. کمالگراها در انجام کارها بسیار سخت‌گیر و وسواسی هستند و این سخت‌گیری را هم از خودشان و هم از دیگران به صورت بی‌رویه دارند. خوب است که مفهوم عالی بودن را با کامل بودن اشتباه نگیریم.

کمالگرایی

عالی بودن به معنای تلاش برای کسب جایگاه بالاتر از میانگین در حد توان شخص است. در این شرایط فرد خودش را با کسی مقایسه نمی‌کند و سعی در پیشرفت دارد تا از خود قبلی یا کنونی‌اش بالاتر برود. اشتباهاتش را می‌پذیرد و سعی می‌کند آن‌ها را تکرار نکند. در حالی که فرد کمال‌گرا با بروز اشتباهات احساس عدم رضایت می‌کند و تمام جنبه‌های مثبت را نادیده می‌گیرند. این احساس پس از مدتی به یاس و ناامیدی بدل می‌شود.

نمی‌توانند به توانمندی دیگران اعتماد کنند

این افراد معمولا نمی‌توانند به صورت گروهی کار کنند چون به دیگران اعتماد ندارند و جز خودشان نیز کسی را قبول ندارند. پس خودشان مسوولیت تمام کارها را برعهده می‌گیرند به این شکل کارشان همیشه زیاد و طولانی است و چون نمی‌توانند از هیچ خطایی چشم‌پوشی کنند و دنبال رضایت کامل هستند، سخت کار می‌کنند و همیشه خسته هستند.

هیچگاه از هیچ چیز راضی نمی‌شوند

رسیدن به هیچ هدفی کمال‌گراها را راضی نمی‌کند. حتی زمانی که موفق می‌شوند نیز احساس رضایت نمی‌کنند زیرا آن‌ها هیچ زمانی از موقعیت و جایگاه خود راضی نخواهند شد.

چطور کمال گرایی را رها کنیم؟

در ادامه مقاله شما را با راهکارها و راه‎حل‌هایی آشنا می‌کنیم تا کمال‌گرایی‌تان به سمت مثبت برود و به درمان آن کمک کند.

باورهای غلط خود را تغییر دهید

یکی از راه‌های درمان کمال‌گرایی تغییر دادن افکار غلط و نادرست است. کمال‌گراها بر این باورند که باید همیشه بهترین باشند. آن‌ها فکر می‌کنند که دیگران خوب کار نمی‌کنند و معتقدند بروز یک اشتباه به معنی شکست است. برای تغییر دادن این قبیل باورهای اشتباه ابتدا باید نسبت به آن‌ها آگاهی پیدا کرد. با شناسایی کردن افکار و رفتارهای کمال‌گرایانه اولین قدم را برای تغییر بردارید.

گفتار درونی خود را تغییر دهید

شما بیشتر از هر کسی با خودتان در ارتباط بوده و از افکارتان آگاه هستید و با خود حرف می‌زنید. سعی کنید برای تغییر این رفتارها از مکالمات درونی با خودتان شروع کنید. مثلا به جای کلمه من نباید اشتباه کنم بگویید باید بتوانم کارها را درست انجام دهم. یا اینکه گاهی بروز اشتباه غیر قابل اجتناب است، فقط باید از آن‌ها درس بگیرم.

افکار و اعمالتان را یادداشت کنید

زمانی که به افکار منفی فکر می‌کنید کمی مکث کنید و با خودتان فکر کنید، بهتر نیست طور دیگری به موضوع نگاه کنم.

می‌توانید احساسات و افکار خود را بنویسید و به اصلاح و جایگزین کردن آن‌ها با افکار مثبت و درست بپردازید.

واقع گرایانه عمل کنید

بخش عمده تصورات افراد کمال‌گرا تصورات غیر واقعی و پوچی است که از خود و توانایی‌هایشان دارند. این افراد به نوعی درگیر خود بزرگ‌بینی هستند و همواره بین خود واقعی و خود رویاییشان فاصله بسیار زیادی وجود دارد. با پذیرفتن و قبول کردن اینکه واقعیت آنگونه که شما تصور می‌کنید نیست، به خودتان کمک کنید تا زندگی راحت‌تر داشته باشید و مشکلات خود را کمتر کنید.

شجاعت به خرج دهید

کمال‌گرایی نوعی راهکار دفاعی در مقابل کمبودها وترس‌های ریشه‌دار است. کنار گذاشتن آن به نوعی به معنای بی‌دفاع شدن در مقابل آن‌ها است. ایجاد تغییر، مستلزم شجاعت است.

اول باید بپذیرید که کمال‌گرایی یک ویژگی منفی و آسیب زننده است و باید برای مقابله با آن رو در رو شوید. باید از موقعیت امنی که برای خود ساخته‌اید، بیرون بیایید و با تغییر رفتارهای نادرست و آسیب زننده خود را به سمت مسیر رشد و بالندگی ببرید.

بدانید که تغییرات به تدریج رخ می‌دهد

هیچ گاه در یک شب نمی‌توان تغییری را به وجود آورد. شما باید صبر کنید و منتظر باشید.

نمی‌توان عادتی را که مدت طولانی است در شما نهادینه شده را ناگهانی از ذهنتان بیرون کنید.سعی کنید تغییرات را در تنهایی و در محیط دوستانه و خانوادگی امتحان کنید، تا کنترل افکار خود را به دست بگیرید.

کمال‌گرایی یکی از مشکلات رایج ولی پنهان در حوزه روانشناسی شخصیت است که فرد را از کسب لذت و احساس خوشبختی و سلامت در زندگی دور می‌کند. این مشکل گاهی در افرادی که به ظاهر افراد موفقی هستند وجود دارد و باعث عدم رضایت آن‌ها از زندگی فردی و اجتماعیشان می‌شود.

کمال‌گرایی غیر واقع‌گرایانه می‌تواند زندگی را به سمت نابودی بکشاند. کمال‌گرایی غیر واقع‌گرایانه لذت را از زندگی شما می‌برد، اعتماد به نفس، انرژی و توانایی انجام کار را از شما می‌گیرد و شما را رنجور و افسرده می‌کند. سعی کنید خود را از دست این شخصیت خلاص کنید.